Alış fiyatı, bankanın veya döviz bürosunun sizden dövizi satın aldığı, satış fiyatı ise size sattığı fiyattır. Aradaki farka makas denir. Kur; faizler, enflasyon, dış ticaret dengesi, rezervler ve küresel piyasalardaki gelişmelere göre gün içinde sürekli değişir.
Döviz fiyatlarına baktığınızda her kur için iki ayrı değer görürsünüz: alış ve satış. Bu rehberde bu iki fiyatın ne anlama geldiğini, neden kurumdan kuruma farklı olduğunu ve kurun hangi etkenlerle değiştiğini anlatıyoruz.
Alış ve satış fiyatı ne demek?
Fiyatlar her zaman döviz alım satımı yapan kurumun bakış açısından yazılır:
- Alış fiyatı: Kurumun dövizi sizden satın aldığı fiyattır. Elinizdeki doları bozdurduğunuzda bu fiyatı alırsınız.
- Satış fiyatı: Kurumun dövizi size sattığı fiyattır. Dolar almak istediğinizde bu fiyatı ödersiniz.
Satış fiyatı her zaman alış fiyatından yüksektir. Aradaki farka makas (spread) denir ve kurumun işlem maliyetini ve kazancını oluşturur.
Makas neden kurumdan kuruma farklı?
- Bankalar genellikle daha geniş makasla çalışır; özellikle mesai saatleri dışında ve hafta sonları makas açılabilir.
- Döviz büroları nakit işlemlerde çoğu zaman daha dar makas uygular.
- Serbest piyasa fiyatı, büyük işlemlerin yapıldığı piyasadaki ortalamadır ve gişelerdeki fiyatlardan biraz farklıdır.
- Dolar ve euro gibi yaygın para birimlerinde makas dar, daha az işlem gören para birimlerinde geniştir.
Sitemizdeki piyasa sayfalarında gösterilen fiyatlar serbest piyasa ortalamasıdır. İşlem yapacağınız kurumun fiyatı bundan farklı olabilir.
Efektif kur ne demek?
Efektif kur, nakit banknot alım satımında uygulanan kurdur. Nakit paranın taşınması, saklanması ve sigortalanması ek maliyet getirdiği için efektif kurlarda makas, hesaplar arasındaki döviz işlemlerine göre biraz daha geniştir.
TCMB gösterge kuru nedir?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) her iş günü saat 15.30’da gösterge niteliğinde döviz kurları açıklar. Bu kurlar resmî işlemlerde, sözleşmelerde ve muhasebe kayıtlarında referans olarak kullanılır. Gösterge kur, gün içinde piyasada sürekli değişen fiyatların o andaki bir fotoğrafıdır; bankaların anlık fiyatlarıyla aynı olmak zorunda değildir.
Dolar kuru neden değişir?
Kur, Türk lirasına ve dolara olan arz ve talebin dengesiyle oluşur. Bu dengeyi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Faiz oranları: Türk lirası varlıkların faizi yükseldiğinde TL’ye talep artabilir; faiz düştüğünde dövize yönelim artabilir.
- Enflasyon: Yüksek enflasyon, paranın satın alma gücünü düşürür ve uzun vadede değer kaybına yol açar.
- Dış ticaret ve cari denge: İthalat için döviz ihtiyacı, ihracat ve turizmden gelen dövizden fazlaysa kur üzerinde baskı oluşur.
- Merkez Bankası rezervleri ve politikaları.
- Küresel gelişmeler: ABD faiz kararları, doların diğer para birimleri karşısındaki genel gücü ve küresel risk algısı gelişmekte olan ülkelerin para birimlerini etkiler.
Euro/dolar paritesi ve euro kuru
Euro’nun TL karşılığı, dolar/TL kuru ile euro/dolar paritesinin birleşiminden oluşur. Bu yüzden dolar/TL değişmese bile euro/dolar paritesi yükseldiğinde euro/TL de yükselir. Örneğin parite 1,10 ve dolar 40 lira ise euro yaklaşık 44 liradır.
Döviz alırken pratik öneriler
- İşlemden önce hem alış hem satış fiyatını sorun; makas, gerçek maliyetinizi gösterir.
- Hafta sonu ve gece saatlerinde makasın açılabileceğini unutmayın.
- Kısa sürede alıp satmak, makas nedeniyle çoğu zaman zararla sonuçlanır.
Güncel kurları Piyasalar sayfasından, doların gün içindeki seyrini dolar sayfasındaki grafikten izleyebilirsiniz. Altın fiyatıyla ilişkisi için altın türleri ve gram altın hesabı rehberine bakabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.