Enflasyon, TÜİK'in tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) değişimle ölçülür. Aylık enflasyon bir önceki aya, yıllık enflasyon bir önceki yılın aynı ayına, 12 aylık ortalama enflasyon ise son 12 ayın endeks ortalamasının önceki 12 ayın ortalamasına göre değişimidir. Eylül 2026'da yıllık enflasyon yüzde 29,73, aylık yüzde 1,84, 12 aylık ortalama yüzde 31,49 oldu.
Gazetelerde aynı ay için üç farklı enflasyon rakamı görmek kafa karıştırabilir. Üçü de aynı endeksten, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) her ay açıkladığı tüketici fiyat endeksinden (TÜFE) hesaplanır; yalnızca neyi neyle karşılaştırdıkları farklıdır.
TÜFE nedir?
TÜFE, hane halklarının satın aldığı mal ve hizmetlerden oluşan temsili bir sepetin fiyatını izler. Sepette gıda, giyim, konut, ulaştırma, sağlık, eğitim, lokanta gibi yüzlerce kalem bulunur ve her kaleme tüketim harcamalarındaki payına göre ağırlık verilir. TÜİK fiyatları her ay ülke genelinden derler ve endeksi ayın 3’ünde saat 10.00’da açıklar.
Endeksin bir başlangıç noktası (baz yılı) vardır. TÜİK 2026’da baz yılını 2025=100 olarak güncelledi; uzun dönemli karşılaştırmalar için 2003=100 bazlı zincirlenmiş genel endeks de yayımlanmaya devam ediyor.
Üç farklı enflasyon oranı
| Oran | Formül | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| Aylık | (Bu ayın endeksi ÷ geçen ayın endeksi − 1) × 100 | Fiyatların son bir ayda ne kadar arttığı |
| Yıllık | (Bu ayın endeksi ÷ geçen yılın aynı ayının endeksi − 1) × 100 | Son 12 aydaki toplam artış |
| 12 aylık ortalama | (Son 12 ayın ortalaması ÷ önceki 12 ayın ortalaması − 1) × 100 | Bir yılın genel fiyat düzeyinin önceki yıla göre değişimi |
Eylül 2026 örneği
TÜİK verisine göre Eylül 2026’da tüketici fiyatları:
- bir önceki aya göre yüzde 1,84 (aylık enflasyon),
- bir önceki yılın Eylül ayına göre yüzde 29,73 (yıllık enflasyon),
- 12 aylık ortalamalara göre yüzde 31,49 arttı.
Yıllık enflasyon gerilerken 12 aylık ortalamanın daha yüksek kalması normaldir: ortalama, geçmiş aylardaki yüksek artışları bir süre daha taşır ve yavaş değişir.
Hangi oran nerede kullanılır?
- Kira artışı: Konut ve iş yeri kiralarında yasal artış sınırı 12 aylık ortalama TÜFE değişimidir. Güncel oran için kira artış oranı sayfasına bakabilirsiniz.
- Maaş ve sözleşme güncellemeleri: Çoğunlukla yıllık ya da altı aylık enflasyon esas alınır.
- Paranın değerini karşılaştırmak: İki tarih arasındaki endeks oranı, paranın satın alma gücünün ne kadar değiştiğini gösterir.
Paranın bugünkü değeri nasıl bulunur?
Geçmişteki bir tutarın bugünkü karşılığı = tutar × (bugünkü endeks ÷ o tarihteki endeks). Örneğin Ocak 2016’daki 1.000 TL, Eylül 2026 fiyatlarıyla yaklaşık 15.900 TL eder; fiyatlar bu dönemde yaklaşık 15,9 katına çıkmıştır.
Kendi tarihlerinizle hesap yapmak için enflasyon hesaplama aracını, güncel ve geçmiş oranlar için enflasyon oranları sayfasını kullanabilirsiniz. Veriler TÜİK’in endeksinden TCMB’nin Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS) üzerinden otomatik alınır.